In meerdere Zoetermeerse woonwijken is onrust ontstaan nadat bewoners vorige week een brief ontvingen over de mogelijke aanwijzing van hun woning als zogenoemd Post-45 monument. Hun huis is opgenomen in een voorselectie, zo staat in de brief. Hoewel daarbij wordt benadrukt dat er nog geen juridische gevolgen zijn, ervaren veel bewoners de aankondiging als een directe bedreiging van hun eigendomsrecht.
Het gaat om woningen die gebouwd zijn tussen 1945 en 1990. Ook wel ‘naoorlogs erfgoed’ genoemd.
De brief kondigt daarnaast informatiebijeenkomsten aan, die op korte termijn plaatsvinden, onder kantoortijden en op werkdagen. Volgens bewoners wekt de communicatie de indruk dat zij in actie moeten komen om te voorkomen dat hun woning daadwerkelijk een monumentale status krijgt.
Een daadwerkelijke aanwijzing als monument heeft verstrekkende gevolgen. Eigenaren mogen hun woning dan niet meer zomaar aanpassen, uitbreiden of verduurzamen, ook niet als dit volgens het bestemmings- of omgevingsplan wél zou mogen. Dat leidt tot grote zorgen. Sommige bewoners voelen zich onder druk gezet om verbouwplannen nu hals over kop uit te voeren. Anderen vrezen dat eerder uitgevoerde aanpassingen mogelijk moeten worden teruggedraaid.
De VVD-fractie in de gemeenteraad noemt de gang van zaken onzorgvuldig en onnodig onrust veroorzakend. Volgens de partij is het aanwijzen van gewone woonhuizen als monument “überhaupt niet de bedoeling” en moet hier uiterst terughoudend mee worden omgegaan.
Een belangrijk punt van zorg is de mogelijke economische schade voor huiseigenaren. Monumentale status kan leiden tot waardedaling, hogere onderhoudskosten en beperkingen bij verduurzaming. De VVD vraagt het college hoe deze schade wordt meegewogen en of eigenaren financieel gecompenseerd worden als hun woning toch wordt aangewezen. Ook wordt de vraag gesteld of monumentenstatus niet botst met andere gemeentelijke doelen, zoals woningbouw en energietransitie. In beschermde stadsgezichten, zoals bij de Koepeltjeswoningen, zou een extra monumentenstatus volgens de VVD geen toegevoegde waarde hebben en alleen maar onrust veroorzaken.