De gemeenteraad van Zoetermeer trekt bijna vijf miljoen euro uit voor een ingrijpende renovatie van het Centrum voor Kunst en Cultuur (CKC). Met het besluit wil de raad een einde maken aan de aanhoudende problemen met het binnenklimaat en tegelijkertijd het gebouw verduurzamen.
Het CKC kampt al jaren met een slecht functionerend klimaatsysteem. In de zomer lopen de temperaturen in delen van het gebouw hoog op, terwijl het in de winter juist te koud is. Het systeem is bovendien storingsgevoelig. Lessen en repetities moesten geregeld worden onderbroken of zelfs afgelast. Volgens het college is een structurele oplossing noodzakelijk om het gebouw veilig, comfortabel en toekomstbestendig te houden.
Twee trajecten in één renovatie
Voor de aanpak van het binnenklimaat stelt de raad in 2026 een bedrag van ruim 3 miljoen euro beschikbaar. Daarnaast wordt bijna 1,9 miljoen euro geïnvesteerd in verduurzaming. Omdat beide trajecten technisch met elkaar samenhangen, worden de werkzaamheden gecombineerd uitgevoerd. Het huidige installatiesysteem is ongeveer 25 jaar oud en aan vervanging toe. Er komen onder meer twee warmtepompen met een nieuw distributie- en afgiftesysteem, aangepaste luchtbehandelingskasten, zonwering en zonnepanelen. Ook het ventilatiesysteem wordt vernieuwd.
Het CKC behoort tot de grootste energieverbruikers binnen het gemeentelijk vastgoed. Met de geplande maatregelen kan naar verwachting 90 procent van het aardgasverbruik worden bespaard en 5 procent van het elektriciteitsverbruik. Dat levert een geschatte CO₂-reductie op van ongeveer 60 ton per jaar. Volledig aardgasvrij wordt het gebouw voorlopig nog niet. Door netcongestie kan de stroomaansluiting niet worden verzwaard. De aanvraag voor uitbreiding staat op de wachtlijst bij netbeheerder Stedin. Zodra daar ruimte ontstaat, kan het CKC verder worden verduurzaamd.
Dekking uit reserves en subsidies
De investering wordt grotendeels gedekt uit bestaande gemeentelijke middelen. Een aanzienlijk deel komt uit de algemene reserve en het Duurzaamheidsfonds. Daarnaast zijn rijksbijdragen aangevraagd, onder meer via de regeling voor verduurzaming van maatschappelijk vastgoed. Die subsidies zijn nog niet definitief toegekend. De begrotingswijziging die bij het voorstel hoort, leidt vanaf 2027 tot een structureel nadelig saldo van ruim 70.000 euro per jaar. Dat bedrag moet via aanvullende bezuinigingen worden opgevangen.
Het structurele nadelige begrotingssaldo van €70.923 waar de gemeenteraad naar verwijst, hangt samen met de toekomstige onderhouds- en exploitatiekosten van het CKC. Vanaf 2027 wordt het budget voor groot onderhoud en installaties structureel verhoogd. Samen met hogere huurlasten komt dat neer op ruim €109.000 per jaar aan extra kosten.
Daar staat een verwachte besparing op energielasten van ongeveer €28.771 per jaar tegenover. Na verrekening van die besparing blijft er een extra last van €80.923 over. Door een kleine boekhoudkundige correctie op de boekwaarde van eerdere investeringen wordt dat bedrag uiteindelijk €70.923 per jaar. Per saldo betekent dit dat de jaarlijkse kosten voor onderhoud en exploitatie na de renovatie hoger zijn dan de financiële voordelen uit energiebesparing. Daardoor ontstaat vanaf 2027 een structureel tekort van bijna €71.000 per jaar, dat via aanvullende bezuinigingen moet worden opgevangen.
Tijdelijke verhuizing tijdens verbouwing
Tijdens de werkzaamheden wordt het CKC gefaseerd aangepakt. Voor tijdelijke huisvesting, verhuiskosten en extra personele inzet is bijna 650.000 euro gereserveerd. De verbouwing start naar verwachting in de zomer van 2026 en loopt door tot het voorjaar van 2027. De oplevering staat gepland voor mei 2027. Met het raadsbesluit wordt ook een eerder aangenomen motie over het versnellen van de aanpak van de klimaatproblemen als afgedaan beschouwd.
Breder patroon bij cultuurgebouwen
De investering in het CKC staat niet op zichzelf. Ook andere culturele instellingen in Zoetermeer hebben al langere tijd aangegeven dat hun gebouwen verouderd zijn en verduurzaming nodig hebben. Poppodium De Boerderij werkt al jaren aan nieuwbouwplannen omdat het huidige pand niet meer voldoet aan de technische eisen. Uiteindelijk is besloten dat het poppodium naar een nieuw gebouw verhuist. Ook het Stadstheater heeft eerder aangegeven te willen investeren in verduurzaming en toekomstbestendigheid. Binnen de culturele sector klinkt al langer de kritiek dat onderhoud en verduurzaming van grote cultuurgebouwen pas worden aangepakt wanneer problemen zich opstapelen.
Met het besluit over het CKC zet de gemeente een belangrijke stap, maar de vraag blijft of Zoetermeer structureel genoeg investeert in het op peil houden van haar culturele voorzieningen.