Gerard Zijlstra blijft bouwen aan cultuur in Zoetermeer
Al bijna 35 jaar is Gerard Zijlstra actief in het culturele leven van Zoetermeer. Wat begon met schooltoneel groeide uit tot Greg & Baud Productions, Warm Water Jeugdtheater en tal van andere initiatieven. Zijlstra ziet zichzelf vooral als verbinder. Hij wil mensen de kans geven mee te doen, zich te ontwikkelen en elkaar te ontmoeten. Tegelijkertijd maakt hij zich zorgen over het gebrek aan ruimte en aandacht voor de amateurkunst.
Zijn liefde voor theater ontstond in het onderwijs. Als leraar op het toenmalige Wessel Gansfort College begon Zijlstra met schooltoneel. “Dat groeide zo hard dat er steeds meer ontstond.” Samen met Jeroen Verheij en Sebastiaan Smits vormde hij de basis voor Greg & Baud Productions. “Toen Greg & Baud werd opgericht, nu bijna 35 jaar geleden, ben ik gebleven”, vertelt hij. Inmiddels maakt de organisatie jaarlijks tussen de tien en vijftien producties. “We doen van alles: drama, musical, maatschappelijk drama en andere theatrale activiteiten.”
Hoewel Greg & Baud professioneel werkt, wil Zijlstra het amateurkarakter behouden. “Wij hebben nooit de behoefte gehad om een professionele organisatie te worden. “De oprichters en het huidige bestuur doen dit allemaal vrijwillig en ook onze regisseurs worden niet betaald. Natuurlijk huren we voor bepaalde producties soms iemand in.”
De organisatie is inmiddels omvangrijk. “Voor onze producties doen soms ruim honderd mensen auditie, en die komen uit het hele land.” Daarnaast zijn tientallen vrijwilligers actief en zijn er jaarlijks tussen de 200 en 300 spelers bij de verschillende activiteiten betrokken.
Verantwoordelijkheid
Ook het Warm Water Jeugdtheater groeide sterk. “We zijn ooit begonnen met twee producties. Inmiddels maken we er tussen de tien en vijftien per jaar.” De jeugdtheaterschool telt ongeveer 140 kinderen en twaalf vaste docenten. Dat de leiding inmiddels grotendeels in handen is van voormalige jeugdleden, vindt Zijlstra bijzonder. “Het jeugdtheater wordt nu geleid door drie mensen die vroeger zelf als kind bij ons hebben meegedaan. Dat vind ik prachtig.”
Voor hem draait jeugdtheater bovendien om meer dan optreden. “Ik vind het belangrijk dat jongeren verantwoordelijkheid krijgen en zelf kunnen ontdekken wat ze kunnen. Soms zijn er jongeren die op school problemen hebben, maar bij ons ineens helemaal opbloeien omdat ze met hun handen aan de slag kunnen met theatertechniek of decorbouw.” Zijn uitgangspunt is altijd positief: “Het antwoord ‘nee’ is voor mij eigenlijk nooit een optie. Het antwoord is altijd: ja, en hoe kunnen we het dan mogelijk maken?”
Een eigen theater blijft een grote wens. Greg & Baud werkte jarenlang in het Kwadrant Theater, maar moest daar uiteindelijk vertrekken. Sindsdien wordt gezocht naar een nieuwe thuisbasis. De aandacht gaat momenteel uit naar een locatie bij Dutch Water Dreams. “Het mooie is dat het theater daar eigenlijk al staat. In principe zouden we daar kunnen spelen.” Er zijn echter nog obstakels. “De brandveiligheid is nog niet op orde en daarnaast hebben we te maken met verschillende eigenaren en verhuurders. Daardoor duurt het allemaal langer dan we zouden willen.” Toch blijft Zijlstra optimistisch: “We gaan daar gestaag mee verder. Het zou geweldig zijn als dat onze thuisbasis kan worden.”
Te weinig ruimte
Volgens hem is de behoefte aan ruimte in Zoetermeer groot. “Er is simpelweg te weinig ruimte voor amateurgezelschappen om op te treden. Het CKC zit vrijwel helemaal vol en het Stadstheater is voor amateurverenigingen vaak te duur of moeilijk beschikbaar.” Ook repetitie- en opslagruimtes ontbreken. “Er is daar veel behoefte aan, ook aan andere materialen. Wij zijn daarom regelmatig aangewezen op bijvoorbeeld basisscholen.”
Zijlstra vindt dat Zoetermeer zijn culturele kracht onvoldoende benut. “Er gebeurt hier ontzettend veel op cultureel gebied. Alleen wordt dat naar mijn idee vanuit de gemeente nog onvoldoende gezien en gewaardeerd.” Hij wijst op de omvangrijke amateursector. “Koren, orkesten en theatergezelschappen trekken heel veel publiek. Ik denk zelfs dat de amateursector meer publiek bereikt dan sommige grote culturele instellingen.”
Volgens hem zijn er ongeveer 45 koren, naast talloze dansgezelschappen en amateurmusicalverenigingen. “Geen stad in Nederland heeft denk ik zo’n groot amateurmusicalleven als Zoetermeer. Mensen uit de professionele theaterwereld zijn daar soms echt verbaasd over.” Die verenigingen hebben volgens hem een belangrijke maatschappelijke functie. “Ik zie die amateurgezelschappen als het cement van de wijken en daarmee eigenlijk van de hele stad. Ze zorgen ervoor dat mensen elkaar ontmoeten en ergens bij horen.”
Daarom pleit hij voor meer culturele ruimte in de wijken. “Ik vind dat iedere wijk een plek moet hebben waar culturele en maatschappelijke activiteiten kunnen plaatsvinden.” De gemeente moet vooral luisteren, vindt Zijlstra. “De overheid moet niet voor mensen gaan bedenken wat goed voor hen is. Je moet juist aan mensen vragen wat zij zelf nodig hebben.”
Waardering
Zijn jarenlange inzet werd in april beloond met het Chapeaubeeldje (foto boven) van de gemeente Zoetermeer. Zelf had Zijlstra daar niet om gevraagd. “Ik heb eigenlijk nooit een onderscheiding gewild. Ik hoef geen lintje en ik sta ook helemaal niet graag in het middelpunt.” Toch maakte de uitreiking indruk. “Na meer dan dertig jaar actief te zijn geweest in de cultuur was het mooi om die waardering te krijgen. Vooral omdat het ging om de vrijwillige inzet.” Maar de onderscheiding is niet zijn drijfveer. “Je doet het er niet voor.” Waar het hem wel om gaat, is samenwerking. “Ik wil dat mensen met elkaar een leukere stad willen maken. Ik ben uiteindelijk vooral een verbinder.”
Tekst en foto’s: Ronald Mooiman
Gerard Zijlstra blijft bouwen aan cultuur in Zoetermeer Meer lezen »