De druk op de gemeente Zoetermeer loopt flink op. De provincie Zuid-Holland dreigt namelijk de regie over te nemen omdat Zoetermeer al langere tijd achterloopt met het huisvesten van statushouders. De gemeente is nu officieel geplaatst op ‘trede 4’ van de provinciale toezichtsladder: een zware waarschuwing die kan leiden tot ingrijpen door de provincie.
Als Zoetermeer de achterstand niet snel inloopt, kan de provincie uiteindelijk zelf huisvesting regelen voor statushouders, op kosten van de gemeente. Zoetermeer moet in 2026 in totaal 225 statushouders huisvesten. Daarbovenop komt een achterstand uit 2025 van 43 mensen die nog geen woning hebben gekregen. De deadline om die achterstand weg te werken ligt op 1 juli 2026.
Volgens de provincie boekt de gemeente onvoldoende voortgang. Daarom zijn strengere maatregelen aangekondigd. De provincie werkt hiervoor met een zogenoemde toezichtsladder. Zoetermeer bevindt zich nu op trede 4: een officiële vooraankondiging van juridisch ingrijpen.
Als de situatie niet verbetert, volgt trede 5: een besluit tot indeplaatsstelling. Daarna kan de provincie bij trede 6 daadwerkelijk de regie overnemen. In dat geval verliest de gemeente de controle over het dossier en draait zij ook op voor de kosten.
Om de achterstand sneller terug te dringen, wil het college 33 statushouders tijdelijk onderbrengen via de Hotel Accommodatieregeling (HAR+). Daarmee kunnen vergunninghouders maximaal één jaar in een hotel verblijven. Volgens de gemeente wordt deze regeling volledig betaald door het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA).
Daarnaast zijn tien vergunninghouders geplaatst in flexwoningen aan de Ruimtebaan. Volgens de gemeente is de situatie extra ingewikkeld omdat Zoetermeer geen eigen woningvoorraad heeft en afhankelijk is van woningcorporaties. De gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning ligt inmiddels op 8,2 jaar. Ook concurreren statushouders met andere kwetsbare groepen, zoals daklozen, jongeren uit de jeugdzorg en mensen die uit beschermd wonen komen.
Speciale doorstroomlocatie
Het college wil daarnaast een speciale doorstroomlocatie realiseren voor statushouders. Daar kunnen mensen tijdelijk verblijven terwijl zij beginnen met integreren in Zoetermeer. Mogelijk worden op die locatie ook andere spoedzoekers ondergebracht. Het Rijk betaalt een deel van de opvanglocatie. Per statushouder ontvangt de gemeente bovendien 60 euro per dag voor de exploitatie.
Op 1 juli 2026 beoordeelt de provincie opnieuw of Zoetermeer voldoende doet om de achterstand weg te werken. Dan wordt duidelijk of de gemeente op dezelfde trede blijft of verder afzakt richting provinciaal ingrijpen.
Beeld: gemeente Zoetermeer