juni 2026

Netbeheerder Stedin heeft een financieel sterk, maar operationeel uitdagend jaar achter de rug. Dat blijkt uit het Jaarverslag 2025 van Stedin. Hoewel de winst van de netbeheerder steeg, nemen ook de schulden toe door de investeringen die nodig zijn voor de uitbreiding van het elektriciteitsnet. Zoetermeer ontvangt dit jaar een gepland dividend van 1,74 miljoen euro.

De winst van Stedin over 2025 kwam uit op 278 miljoen euro, tegenover 158 miljoen euro in 2024. Volgens het jaarverslag is deze stijging grotendeels het gevolg van hogere tarieven. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft deze tariefsverhogingen goedgekeurd om ervoor te zorgen dat Stedin de uitbreidingen van het energienet kan blijven financieren. De energietransitie zorgt namelijk voor een sterk groeiende vraag naar elektriciteit, wat leidt tot toenemende netcongestie op het stroomnet.

Rijk stemt tegen dividenduitkering

Hoewel de gemeente Zoetermeer de verwachte 1,74 miljoen euro aan dividend in lijn met de begroting kan ontvangen, was er tijdens de aandeelhoudersvergadering ook kritiek op de uitkering. De Nederlandse staat, die voor 11,82 procent aandeelhouder is van Stedin, stemde tegen het voorstel om dividend uit te keren. Het Rijk vindt het onverstandig om geld uit te keren aan aandeelhouders in een periode waarin het eigen vermogen van de netbeheerder onder druk staat door de hoge investeringen.

De cijfers laten die druk ook zien. De totale investeringen van Stedin stegen in 2025 naar 1,3 miljard euro, tegenover 1,1 miljard euro een jaar eerder. Door deze uitgaven nam de nettoschuld van het bedrijf met 631 miljoen euro toe. Stedin verwacht daarom dat het eigen vermogen de komende jaren versterkt moet worden om financieel gezond te blijven. Hierover worden gesprekken gevoerd met de aandeelhouderscommissie.

Netcapaciteit slimmer benutten

Naast de financiële resultaten benadrukt het jaarverslag dat de energietransitie wordt beïnvloed door maatschappelijke en geopolitieke ontwikkelingen.

Door de hoge investeringen in het net wordt het volgens Stedin steeds uitdagender om energie voor eindgebruikers betaalbaar te houden. Om grote kostenstijgingen voor consumenten en bedrijven te beperken, zet de netbeheerder samen met lokale en nationale overheden in op het slimmer benutten van bestaande netcapaciteit, tariefregulering en het stimuleren van warmtenetten.

De betaalbaarheid van energie blijft daarnaast een belangrijk aandachtspunt binnen het landelijke energiebeleid. Andere structurele speerpunten van Stedin zijn digitale veiligheid, CO2-reductie en circulariteit.

Verkeersveiligheid rondom Zoetermeerse scholen moet voortaan al in een vroeg stadium worden meegenomen bij nieuwbouw- en verbouwingsplannen. Een brede meerderheid van de gemeenteraad heeft op donderdag 4 juni een motie aangenomen die het college oproept om bij nieuwe scholen en ingrijpende verbouwingen een verkeers- en parkeerplan op te stellen.

De motie, ingediend door onder meer LHN, PDvZ, PVV, GroenLinks-PvdA, Zoetermeer Vooruit en de SP, werd tijdens de raadsvergadering aangenomen. De partijen wijzen daarbij op signalen uit de stad. Zo bleek uit een participatieverslag van IKC Seghwaert dat omwonenden en ouders zich zorgen maken over de parkeerdruk en verkeerssituaties tijdens het halen en brengen van kinderen.

Verkeersveiligheid eerder in beeld

De raad vindt dat de verkeerskundige gevolgen van een nieuwe schoollocatie vanaf het begin in kaart moeten worden gebracht. Het college moet dergelijke plannen voortaan gelijktijdig met de onderwijsplannen aan de gemeenteraad voorleggen.

In de verkeers- en parkeerplannen moet volgens de motie onder meer worden beschreven hoe de veiligheid tijdens haal- en brengmomenten wordt geborgd, hoe de parkeerdruk wordt opgevangen en waar eventuele kiss-and-ridezones komen.

Veilige routes voor leerlingen

Daarnaast wil de gemeenteraad dat bij nieuwe schoollocaties aandacht wordt besteed aan veilige loop- en fietsroutes voor leerlingen. Als daarvoor extra verkeerskundige maatregelen in de openbare ruimte nodig zijn, moet het college aangeven hoe deze worden gefinancierd.

Volgens de indieners van de motie moet verkeersveiligheid een vast onderdeel zijn van de planvorming rond nieuwe scholen en grote verbouwingen.

De gemeente Zoetermeer wil het aantal kinderen dat thuisonderwijs volgt vanwege levensovertuiging zoveel mogelijk beperken. Dat blijkt uit antwoorden van het college van burgemeester en wethouders op vragen van GroenLinks-PvdA, naar aanleiding van een recente uitspraak van de Hoge Raad.

De uitspraak heeft grote gevolgen voor gemeenten die te maken hebben met ouders die een beroep doen op vrijstelling van de leerplicht. Eerder besloot Den Haag al dat kinderen die thuisonderwijs krijgen vanwege religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingen vanaf volgend jaar weer naar school moeten.

Gemeente wacht op landelijke richtlijnen

Ook Zoetermeer kijkt nu naar de mogelijkheden. Het college laat weten de ontwikkelingen nauwlettend te volgen en wacht op nieuwe landelijke richtlijnen. Daarna wil de gemeente maximaal gebruikmaken van de juridische ruimte om het aantal vrijstellingen terug te dringen.

Beperkt toezicht op thuisonderwijs

Volgens het college heeft ieder kind recht op kwalitatief goed onderwijs. Tegelijkertijd erkent de gemeente dat er momenteel nauwelijks toezicht mogelijk is op de kwaliteit van thuisonderwijs. Zodra ouders voldoen aan de wettelijke voorwaarden voor een vrijstelling, kan niet worden gecontroleerd of en hoe een kind daadwerkelijk onderwijs krijgt.

In Zoetermeer hebben op dit moment 28 kinderen een vrijstelling van de leerplicht op basis van levensovertuiging. Daarnaast zijn er nog twee nieuwe aanvragen in behandeling.

De discussie over thuisonderwijs laait daarmee ook in Zoetermeer verder op. De komende landelijke richtlijnen moeten duidelijk maken hoeveel ruimte gemeenten krijgen om op te treden tegen vrijstellingen van de schoolplicht.

Nieuwbouwprojecten in Zoetermeer moeten de komende jaren flink tempo maken. Wie vóór 1 april 2029 niet begint met bouwen, loopt het risico een gereserveerde stroomaansluiting kwijt te raken. Dat blijkt uit nieuwe afspraken van netbeheerder Stedin in de strijd tegen de toenemende netcongestie.

Stedin heeft een speciale categorie ingevoerd voor woningbouwprojecten die al ver genoeg zijn uitgewerkt. Deze zogenoemde Onder Handen Werk-projecten krijgen voorrang bij de verdeling van de schaarse stroomcapaciteit. Voorwaarde is wel dat de bouw binnen drie jaar daadwerkelijk van start gaat.

Duizenden woningen op de lijst

In Zoetermeer gaat het om duizenden woningen. Op de lijst staan onder meer de grote projecten Trans Terra Nova (393 woningen), Eleanor Rooseveltlaan (354 woningen), Duistlandlaan (243 woningen) en Italiëlaan/Cadenza 2 (232 woningen). In totaal omvat de lijst bijna 2.400 woningen, verdeeld over negentien projecten in de stad.

De druk op het stroomnet neemt ondertussen verder toe. Vanaf 1 juli komen ook nieuwe huishoudens en kleinverbruikers op een wachtlijst voor een aansluiting. Vanaf 1 januari 2027 gaat Stedin beschikbare capaciteit verdelen onder partijen die al op de wachtlijst staan. Daarna is naar verwachting nog maar beperkte ruimte beschikbaar.

Bouw moet op tijd starten

Voor projectontwikkelaars is de boodschap duidelijk: bouwplannen moeten niet alleen op papier bestaan, maar ook tijdig worden uitgevoerd. Anders dreigt een gereserveerde aansluiting alsnog verloren te gaan.

Projecten die voorlopig een plek op het stroomnet hebben gekregen:

• Trans Terra Nova – 393 woningen
• Eleanor Rooseveltlaan – 354 woningen
• Duistlandlaan – 243 woningen
• Italiëlaan (Cadenza 2) – 232 woningen
• Edisonpark fase 2 – 193 woningen
• Van Aalstlaan (Karakter & Vidomes) – 166 woningen
• Edisonpark fase 3 – 144 woningen
• Edisonpark fase 1 – 133 woningen
• Vaardreef en Tjsege Waert fase 2 – 125 woningen
• Soeterdael fase 2 – 88 woningen

Daarnaast staan nog diverse kleinere projecten op de lijst, waaronder Meerzicht, Rokkeakker, Gezondheidscentrum Noordhove, Oostergo en Schinkelweg/Den Hoorn.

Stedin publiceert later deze zomer de definitieve lijst. Tot en met 30 juni kunnen projectontwikkelaars en woningcorporaties nog ontbrekende projecten aanmelden.

De verhuizing van het Nationaal Videogame Museum naar het Stadhuisplein in Zoetermeer loopt opnieuw vertraging op en kost meer geld dan eerder werd verwacht. Het college van burgemeester en wethouders vraagt de gemeenteraad om bijna 1,6 miljoen euro extra beschikbaar te stellen om de nieuwe locatie gebruiksklaar te maken.

De investering is nodig voor onder meer verwarming, ventilatie, brandveiligheid, sanitair en beveiliging in de panden aan het Stadhuisplein 21 en Zuidwaarts 2. De gebouwen zijn eigendom van de gemeente en worden verhuurd aan het Nationaal Videogame Museum.

Opening opnieuw uitgesteld

Ondertussen kampt het museum zelf met financiële tegenvallers. De opening stond oorspronkelijk gepland voor de eerste helft van dit jaar, maar is inmiddels verschoven naar het einde van het jaar. Volgens het museum is extra tijd nodig om het concept ingrijpend aan te passen. Het museum wil meer aandacht besteden aan de geschiedenis van videogames en bezoekers een sterkere museumervaring bieden.

De vertraging heeft echter gevolgen. Sinds 1 januari betaalt het museum al huur voor het pand, terwijl bezoekers nog niet naar binnen kunnen. Ook de energiecontracten lopen inmiddels en de sleutel is al overgedragen.

Tijdelijke invulling onderzocht

Om te voorkomen dat het pand in het Stadshart langdurig leegstaat, onderzoeken de gemeente en het museum een tijdelijke invulling. Wat die precies inhoudt, is nog niet bekend.

Als de gemeenteraad instemt met de extra investering, komt de verhuizing van het Nationaal Videogame Museum een stap dichterbij. De nieuwe locatie moet uiteindelijk zorgen voor meer bezoekers, extra levendigheid in het Stadshart en ruimte voor verdere groei van het museum.